Do fundamentalnych wolności Rynku Wewnętrznego Unii Europejskiej oprócz swobody przepływu towarów, pracowników i kapitału należą także swoboda świadczenia usług oraz swoboda zakładania przedsiębiorstw. Każdy przedsiębiorca zamierzający świadczyć usługi w krajach Unii w sposób ciągły i stały powinien rozważyć możliwość założenia własnego przedsiębiorstwa i prowadzenia działalności gospodarczej bezpośrednio w kraju wykonywania usługi.

Z art. 43 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) dotyczącego swobody zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej wynika także prawo do podejmowania i wykonywania działalności zarówno na zasadach samozatrudnienia, jak również w drodze zakładania i prowadzenia przedsiębiorstw.

Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej obejmuje zarówno prawo do podjęcia i wykonywania działalności na zasadach samozatrudnienia (tj. na własny rachunek), jak i prawo do zakładania i prowadzenia przedsiębiorstw, w tym usługowych, na takich samych warunkach i zasadach, jakie obowiązują obywateli państwa przyjmującego. Przedsiębiorca zamierzający prowadzić działalność usługową w innym państwie członkowskim Unii ma więc do wyboru następujące możliwości:

Samozatrudnienie

Świadczenie usług w formie samozatrudnienia występuje wówczas, gdy osoba fizyczna prowadząca działalność w jednym państwie członkowskim Unii zaczyna ją prowadzić również w innym państwie. Każdy taki przedsiębiorca sam dopełnia wszelkich formalności zgodnie z prawem wewnętrznym państwa przyjmującego, przy czym nie może być on jednak na tej podstawie dyskryminowany ze względu na narodowość, miejsce zamieszkania i inne okoliczności.

Zakładanie przedsiębiorstwa z siedzibą w innym państwie członkowskim

Na terenie każdego z państw Unii Europejskiej można założyć przedsiębiorstwo z siedzibą w tym kraju, zatrudniając pracowników miejscowych. W przypadku zatrudniania pracowników z państwa pochodzenia usługodawcy, należy pamiętać o ograniczeniach swobody przepływu pracowników, przy czym bez ograniczeń mogą być zatrudniani jedynie pracownicy stanowiący tzw. personel kluczowy, rozumiany jako kadra zarządzająca firmą.

Zakładanie przedsiębiorstwa przez osobę prowadzącą działalność w Polsce

Przedsiębiorca prowadzący już działalność gospodarczą w Polsce może w innym państwie Unii Europejskiej otworzyć przedsiębiorstwo podległe (tzw. spółkę–córkę), oddział lub przedstawicielstwo. W każdym z tych przypadków obowiązują w kraju przyjmującym takie same procedury i formalności jak w przypadku firm lokalnych.

• Przedsiębiorstwo podległe tzw. spółka–córka musi być kontrolowana przez spółkę–matkę (spółka–córka może działać również pod inną nazwą, jednak w praktyce nie ma możliwości samodzielnego działania). Najczęściej stosowaną formą prawną przedsiębiorstwa podległego jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. 
• Oddział przedsiębiorstwa stanowi jednostkę wyodrębnioną przestrzennie i organizacyjnie z zakładu głównego, prowadzącą działalność samodzielnie, w tym samodzielnie występującą w obrocie gospodarczym i posiadającą oddzielną rachunkowość. Oddział jest jednostką, której majątek jest wydzielony z majątku przedsiębiorstwa macierzystego, jednak z punktu widzenia prawa nie stanowi on samodzielnego przedsiębiorstwa. Nazwa oddziału może być taka sama jak przedsiębiorstwa macierzystego w Polsce. 
• Przedstawicielstwo przedsiębiorstwa  nie ma samodzielności w działaniu, jest uzależnione od przedsiębiorstwa macierzystego i nie może prowadzić odrębnej działalności gospodarczej.

Ogólne warunki zakładania firm w państwach UE


Podstawowe prawa przedsiębiorców działających w państwach UE


Główne obowiązki nakładane na przedsiębiorców przez państwa przyjmujące



Do góry